Лото клубы: ортақ билет пен бөлінетін ұтыстың математикасы

Лото клубы деген атау әртүрлі мағынада қолданылады. Біреуі үшін ол — сан лотереясының бөлек бағыты, біреуі үшін — достар бірігіп билет алатын топ. Екеуінде де ортақ сұрақ бар: билетті көпшілік болып алғанда математика қалай өзгереді?

Ортақ билет идеясы

Он адам ақша жинап, бірге он билет алады делік. Бір билеттің ұту ықтималдығы p болса, он билеттің кемінде біреуі ұтатын ықтималдық шамамен 10p (p аз болғанда осылай санауға болады). Топтың мүмкіндігі он есе жоғары.

Бірақ ұтыс он адамға бөлінеді. Жеке өзің бір билет алсаң, ықтималдығың p, ұтыс түгел сенікі. Топта ықтималдығың 10p, бірақ үлесің ұтыстың оннан бірі. Күтілетін орташа қайтарым екі жағдайда бірдей. Айырма мынада: топта ұтыс жиірек келеді, бірақ сомасы кішірек.

Мысал

6/49 форматында бір билеттің бас жүлдесі 13 983 816-дан 1. Он билет алған топта бұл 1 398 381-дің шамамен 1-і. Топ бас жүлдені ұтса, оны 10-ға бөледі.

Ал үш санды сәйкестендіру әдеттегідей 57 билеттің біреуінде болады. Он билетте бұл бір топ үшін жиі оқиға, сондықтан кіші ұтыс жиі шығады.

Топпен ойнаудың практикалық жағы

Достармен ортақ билет — математикадан гөрі келісімге байланысты. Алдын ала келісіп алу қажет:

• Билетті кім сатып алады және кімде сақталады?
• Ұтыс шықса, қалай бөлінеді: тең бе, әлде салған үлеске қарай ма?
• Нәтижені кім тексереді?
• Билет жоғалса ше?

Ортақ билеттен туатын дау ұтыстың өзінен кейін жиі шығады. Сондықтан билетті алған күні-ақ қатысушылардың аты-жөнін тізімге жазып қойған дұрыс.

Ескертпе

LOTO SZ сияқты нақты лотереяның ережесі, билет бағасы, ұтыс кестесі ұйымдастырушыға байланысты. Бұл бетте тек ортақ билеттің математикасы түсіндіріледі: ол кез келген сан лотереясына бірдей қолданылады.